XI. LÀM NHÀ LANG CUN CẦN

Lang Cun Cần chưa có cửa mà vào mà ra
Chưa có nhà mà ăn mà ngủ
Còn phải lấy rừng làm nhà
Thuở ấy có một người đi săn
Đi vào giữ rừng dang
Thấy con rùa đen
Nằm trong gầm núi đá
Một bận lật mai rùa để ngửa
Chẻ lạt nứa buộc ngang.
Chẻ lạt dang buộc dọc
Trói vào cọc
Néo cổ néo chân
Quấn dây quanh thân
Người đi săn vững dạ hả lòng
Mới chặt cây song làm đòn khiêng đòn gánh
Người đi săn thấy trong lòng vui lắm:
- "Rùa ơi!
Tao trói mi vào đòn

tr. 45

Đem về róc thịt vào nồi con nấu dấm
Bỏ thịt vào ấm lớn tao rang
Nấu với rau răm
Băm với riềng ớt
Tao vừa ăn cái, vừa húp nước canh rùa
Rùa thưa:
Đừng trói tôi làm chi chết oan
Thịt tôi chẳng đầy một ống bương
Xương tôi chẳng đầy một ống nứa
Gan tôi không no con nít
Tôi biết kiểu làm nhà
Xin ông thả tôi ra
Tôi bày cho kiểu dựng
Người đi săn nghe thương
Tháo dây đầu dây gót
Cởi rút Luộc ngang cổ
Mở lạt buộc ngang hầu
Rùa ngẩng đầu lên thưa:
Bốn chân tôi làm nên cột cái
Nhìn sườn đài, sườn cụt mà xếp làm ru
Nhìn qua đuôi làm trái
Nhìn lại mặt làm cửa thang cửa số
Nhìn vào xương sống làm đòn nóc đài dài
Muốn làm mái thì trông vào mai
Vào rừng mà lấy tranh, lấy nứa mà làm vách
Lấy chạc vớt mà buộc kèo
Người đi săn nửa đêm bước đến đất Cun Bướm Bở
Sáng nhờ nhờ đến đất Cun Bướm Bạc

tr. 46

Di hết sáng về chiều
Đến hang chim Tùng, chim Tót
Tối sâm sấm tới đất mường Bằng
Sáng giăng giăng đến đất Đồng Chì Tam Quan Kẻ Chợ
Sáng ra vào hầu Lang Cun Cần
Kể lại chuyện con rùa
Lang Cun Cần nghe reo trong dạ
Nghe hả trong lòng
Cho người nhà đi rao
Gọi dân mường
Trong ngày một phải qua
Ngày hai ngày ba phải đến
Dựng nhà cho Lang Cun Cần có nơi ăn chốn ở -
Cửa trời sáng sáng
Bụng trời rạng rạng
Mường gần kéo qua
Mường xa kéo đến
Làm nhà cho Lang Cun Cần
Lang Cun Cần có nơi ăn chốn ở
Mường lớn, mường nhỏ -
Đã làm được cửa được nhà
Cửa nhìn qua ngó lại
Nhà hai trái mười hai ngăn
Ba mươi sáu cái cửa sổ
Nay
Lang Cun Cần làm Cun đã sang
Làm Lang đã giàu, đã có

tr. 47

Đời đó đã vang
Đoạn kế đã qua
Ta kể sang đoạn khác