Sự tích Con Dế

Sau mùa gặt, ngoài đồng chỉ còn gốc rạ và một lớp đất khô mềm.

Dưới một gốc rạ, có một con dế.

Nó nhỏ. Nó nâu như đất. Nếu nó nằm im thì khó mà nhìn ra nó.

Cả ngày, dế ở dưới đất. Nó đào một cái hang; hang không sâu lắm, nhưng có hai lối: một lối ở trước, một lối ở sau, và lối sau thì có cỏ che. Đất đào lên, nó đẩy ra ngoài thành từng viên nhỏ, vụn như cám, rơi thành một đống trước cửa hang.

Khi nào đói thì nó bò ra ăn. Nó ăn lá non, ăn rễ cỏ, ăn những gì mềm.

Nghe thấy tiếng động thì nó chui vào. Trời tối thì nó bò ra.

Ngoài đồng, sau mùa gặt, trời tối rất nhanh. Mặt trời vừa lặn sau rặng tre thì một lát sau đã không còn nhìn rõ gốc rạ nữa. Đêm nào dế cũng bò ra một lúc, rồi lại chui vào.

Rồi đến một đêm, dế bò ra trước cửa hang và làm một việc mà trước ấy nó chưa từng làm.

Nó cọ hai cánh vào nhau.

Ri... ri...

Tiếng ấy nhỏ lắm. Người đứng cách đó vài bước cũng không nghe thấy.

Dế dừng lại, nghiêng mình nghe.

Không có gì cả.

Nó cọ lần nữa.

Ri... ri...

Ngoài đồng tối dần.

Từ dưới một gốc rạ, tiếng ấy lại vang lên.

Ri... ri...

Một lúc sau, ở phía bờ cỏ bên kia, có tiếng đáp lại.