XVI. ĐẺ TRỐNG ĐỒNG

Lang Cun Cần ngồi trên sập rồng
Trông xuống giữa nhà
Thấy vật đen đen giống con bò
Thấy vật có hoa giống cái sọt
Lang Cun Cần hỏi các mo mường
Đố biết đó là cái chi
Các mo mường buông tóc lõa xõa
Kẻ thưa, người dạ:
- "Thấy đen đen không gọi là bò
Thấy vằn vằn không gọi là sọt
Cái ấy gọi là khâu lạc mình đồng
Gọi là cái trống đồng
Nghe lời tiếng ấy
Vua cùng chấu, yá, bình mường

tr. 86

Đi mượn trống đồng
Đến cầu Bồ Đề bến Tráng
Vua bảo quân hầu
Trèo lên cây gọi:
ỚI Ông vua nhà Nước
Vua chúng tôi chưa có khâu
Bảo chúng tôi xuống mượn.
Nghe rằm rầm tận đáy nước
Nghe thác dác dưới lòng sông
Vua bắc thuyền đồng vào xem vào ngó
Nhìn từ dưới nhìn lên
Nhìn từ trên xuống đưới
Học cách đúc trống đồng
Bảo nhau quay về đền rồng
Nện đất ầm ầm
Đắp khuôn ì ì
Lấy củi gốc đem nung
Lấy củi cành đem đun
Chảy nước đồng như bông hoa
Đổ một lần không ra
Đổ ba lần không được
Trống đã bị ma rước
Khâu đã bị ma ếm
Cun Khương đi đào củ gừng
Cun Vống bỏ vào miệng nhai
Phun vào trống đồng đuổi ma
Bây giờ, đổ trống đồng đã ra
Đổ ba lần, trống đồng đã nên
Đức nên khâu lớn
Đức nên khâu nhỏ

tr. 87

Tiếng nó vi vu
Vui vu trong bụng
Lấy cái tốt bỏ vào kho
Còn lại cho đem bán.
Dặn chú Khóa thằng Lôi
Lấy đòn gánh cứng mà gánh
Lấy đòn khiêng bền mà khiêng
Khiêng khắp mường dưới mường trên
Lên chợ, lên mường mà bán:
Trống của người mường
Quai nho nhỏ
Có đàn nhái ra hóng gió
Có Á Sáng, Á Sao.
Ai về cúng tổ, cúng tiên
Đánh trống này
Ban sớm biết đường ăn đường uống
Ban chiều biết đường xuống đường lên
Đổi gạo tôi không bán
Đối gà tôi không lấy
Cơm mường tôi vô số
Lúa mường tôi vô vàn
Chỉ bán lấy tiển không lấy lúa
Chú Khóa, thằng Lồi
Buôn hết mường xa
Bán hết mường gần
Nàng Á ra mua
Nàng Út ra gạ
Thấy quả thật trống đồng
Người Mường gọi là Khâu
Lấy tiền ra chầu
Lấy bạc ra mua

tr. 88