23 · 夜叉王傳 — Truyện Dạ Xoa Vương

Phiên âm Hán–Việt

Tích tại thượng cổ thời, Nam Việt Âu Lạc quốc chi ngoại hữu Diệu Nham quốc, vương hào Dạ Xoa Vương. Nhất viết Trường Minh Vương, nhất viết Thập Đầu Vương. Kỳ quốc bắc tiếp Hồ Tôn Tinh quốc, Hồ Tôn Tinh quốc vương viết Thập Xa Vương, thái tử viết Trưng [Vi] Tư. Trưng Tư chi thê viết Bạch Tĩnh Hậu nương, dung mạo mỹ lệ, thế sở hãn hữu, dạ xoa kiến nhi duyệt chi, nãi suất chúng công vi Hồ Tôn Tinh quốc, cầm đắc Bạch Tĩnh Hậu nương. Trưng Tư nộ, toại lĩnh mi hầu chúng, bạt sơn tắc hải, tận vi bình địa, công phá Diệu Nham quốc, sát Dạ Xoa Vương, phục thủ Tĩnh Hậu nhi hoàn. Cái Hồ Tôn quốc, nãi mi hầu chi tinh. Kim Chiêm Thành quốc thị dã.

Dịch nghĩa

Thuở xưa vào thời thượng cổ, ở ngoài cõi nước Âu Lạc thuộc Nam Việt có nước Diệu Nham, vua xưng hiệu là Dạ Xoa Vương (vua quỷ Dạ Xoa), lại gọi là Trường Minh Vương, hoặc gọi là Thập Đầu Vương (vua mười đầu). Nước ấy phía bắc giáp liền với nước Hồ Tôn Tinh (nước Tinh Vượn Khỉ). Vua nước Hồ Tôn Tinh xưng là Thập Xa Vương, hoàng thái tử tên là Trưng Tư [bản chép viết Vi Tư]. Vợ của Trưng Tư tên là nàng Bạch Tĩnh Hậu nương, dung mạo xinh đẹp kiều diễm, thế gian hiếm có ai bì kịp. Dạ Xoa Vương trông thấy đem lòng say mê đắm đuối, bèn đem quân ùa sang vây đánh nước Hồ Tôn Tinh, bắt sống được nàng Bạch Tĩnh Hậu nương cướp đem về nước. Thái tử Trưng Tư nổi giận đùng đùng, liền thống lĩnh muôn loài khỉ vượn, bạt núi lấp biển, san bằng hiểm trở thành đất bằng phẳng, tiến công phá tan tành nước Diệu Nham, chém chết Dạ Xoa Vương, đoạt lại nàng Bạch Tĩnh Hậu rồi khải hoàn kéo về. Nước Hồ Tôn ấy vốn là tinh anh của loài vượn khỉ. Nay chính là nước Chiêm Thành vậy.

Chú thích

1. Thái tử Trưng [Vi] Tư (太子曰微〔徵〕姿): Chữ Vi (微) do khắc nhầm từ chữ Trưng (徵 - phiên âm từ tên Rama), bản hiệu đính sửa lại chữ Trưng Tư để khôi phục danh tính vị anh hùng cổ đại.
2. Dị bản sử thi Ramayana: Truyện Dạ Xoa Vương trong Lĩnh Nam chích quái là bằng chứng văn hiến vô giá về sự giao lưu tiếp biến văn hóa Ấn Độ – Đông Nam Á thời cổ đại, tương ứng hoàn toàn với các nhân vật cốt lõi của thiên sử thi đồ sộ Ramayana:
   • Thập Xa Vương (十車王) = Vua Dasaratha (vua mười cỗ xe).
   • Thái tử Trưng Tư (徵姿) = Hoàng tử Rama.
   • Nàng Bạch Tĩnh Hậu nương (白靜后娘) = Nàng Sita (nàng Bạch Tịnh).
   • Dạ Xoa Vương / Thập Đầu Vương (十頭王) = Quỷ vương mười đầu Ravana xứ Lanka.
   • Đạo quân khỉ vượn bạt núi lấp biển = Đội quân khỉ của thần khỉ Hanuman bắc cầu đá qua biển sang đảo Lanka diệt quỷ cứu nàng Sita.
3. Nước Hồ Tôn Tinh (Chiêm Thành): Tác giả dân gian gắn nguồn gốc vương quốc Chiêm Thành phương Nam với hình tượng khỉ vượn (Hồ Tôn) và huyền thoại anh hùng diệt quỷ phương Nam.