Mười Hai Bà Mụ

Trên chín tầng mây, Trời ngồi nhìn xuống.

Dưới kia là mặt đất vừa mới thành hình. Sông đã có, núi đã có, cỏ đã mọc. Nhưng ở những chỗ trũng, dưới lớp đất ẩm, khí lạnh vẫn còn nằm lại, chưa chịu tan. Trời nhìn đã lâu, và càng nhìn càng thấy không yên tâm.

Muốn giữ mặt đất cho cẩn thận thì phải có người ở lại trông coi. Mà muốn có người thì trước hết phải làm ra người.

Trời cho dựng Thiên Cung: một tòa thành trên mây, quanh năm hoa nở, đêm đến thì đèn sáng. Trong đó có các vị thần lo gió mưa, lo các ngôi sao, lo bốn mùa. Và có mười hai nàng tiên.

Mười hai nàng, ai cũng có một đôi bàn tay khéo đến mức có thể thêu hoa lên khoảng không.

Trời gọi các nàng lại và giao một việc chưa ai từng làm:

— Hãy nặn ra loài người.

Các nàng hỏi lại một câu:

— Nặn bằng gì?

— Bằng tinh hoa của cả Đất và Trời. Và nặn theo dáng của người đã đắp ra cõi này.

Các nàng quây lại quanh một chiếc bàn bằng ngọc, mặt bàn nhẵn như mặt hồ buổi sớm.

Nàng thứ nhất xuống mặt đất. Nàng đi tìm những thung lũng sâu nhất, chỗ đất ẩm và im, lấy về những vốc đất sét đỏ au.

Nàng thứ hai bay lên những tầng cao nhất. Nàng đợi cho trời vừa hé sáng, rồi hứng từng giọt sương mai vào lòng bàn tay.

Hai nàng trộn đất với sương, nhào, nhào mãi cho đến khi khối đất mềm ra, dẻo ra, ấm lên như da người.

Rồi các nàng bắt đầu nặn.

Nàng thứ ba nặn cái đầu. Vừa nặn, nàng vừa nói, giọng thì thầm ngay sát bên em bé đang thành hình:

— Đầu con tròn như vòm trời, để trong này chứa được cả một bầu sao.

Nàng thứ tư vuốt dọc tấm lưng. Vuốt đến đâu, cột sống thẳng lên đến đó.

— Con sẽ không bò. Con sẽ đứng.

Nàng thứ năm nặn bàn tay phải, thô và rắn:

— Để cầm cuốc. Để cầm búa. Để dựng nhà.

Nàng thứ sáu nặn bàn tay trái, mềm hơn, cẩn thận hơn:

— Để đỡ người khác dậy.

Nàng thứ bảy và nàng thứ tám ngồi xuống dưới, nắn đôi bàn chân.

— Đi đường đá cũng được. Đi đường gai cũng được.

Nàng thứ chín vào Vườn Sao, hái hai ngôi sao nhỏ nhất và sáng nhất, đặt vào khuôn mặt đất sét làm mắt.

— Để con nhìn đời cho kỹ.

Nàng thứ mười xuống Thủy Cung, xin Long Vương hai chiếc vỏ ốc, mang về áp vào hai bên đầu em bé.

— Để con nghe được tiếng nước chảy, tiếng chim gọi bầy, và tiếng mẹ con ru con ngủ.

Nàng thứ mười một hái một cánh hồng nhung, đặt lên khuôn mặt làm miệng. Rồi nàng lấy ngón út khẽ uốn hai khóe môi cong lên.

— Cười trước. Rồi hãy lo.

Cuối cùng, nàng út cúi xuống sát mặt em bé.

Nàng hít một hơi thật sâu, hơi thở đầy mùi hoa của cả khu vườn. Rồi nàng thổi vào lồng ngực đang phẳng lặng kia.

Một lúc không có gì xảy ra.

Rồi lồng ngực nhô lên.

Thình thịch. Thình thịch. Thình thịch.

Mười hai nàng tiên đứng im nhìn. Làn da đất sét hồng lên. Hai bàn tay nhỏ xíu cựa quậy. Hai vì sao trong mắt khẽ chớp. Và em bé khóc.

Tiếng khóc đầu tiên của loài người vang lên giữa Thiên Cung, to đến mức mấy vị thần đang làm việc ở ngoài cũng phải quay vào.

Nhưng nặn ra một đứa trẻ thì dễ hơn giữ cho nó sống.

Đứa bé phải được đưa xuống mặt đất, vì Thiên Cung không phải chỗ cho người ở. Khi đặt vào nôi, nó nhỏ đến mức người ta sợ một cơn gió cũng thổi bay được.

Suốt năm đầu, mười hai nàng tiên thay nhau xuống trần. Các nàng đến bên những chiếc nôi và làm những việc không ai nhìn thấy: quạt khi trời oi, che khi trời trở gió, dỗ khi em bé giật mình khóc giữa đêm.

Vì vậy, khi đứa trẻ tròn một tháng, rồi tròn một năm, nhà nào cũng nấu một nồi xôi, một nồi chè, bày ra mâm, thắp nhang. Người mẹ bế con đứng bên, cúi xuống.

Người ta gọi đó là lễ cúng Bà Mụ.

Mâm cỗ dọn ngoài sân. Khói nhang bay lên. Trên chín tầng mây, không ai biết các nàng có nhìn xuống hay không.

---

Thơ Tạ Ơn Bà Mụ

Từ bàn ngọc bích non tiên,
Giọt sương, thỏi đất làm nên hình hài.
Mắt sao lấp lánh sương mai,
Bàn tay rắn rỏi, đôi tai nghe hiền.

Mụ Bà mười hai Nàng Tiên,
Thổi hơi sự sống, kết duyên đất trời.
Chở che năm tháng đầu đời,
Suối trong, nôi ấm, ru hời bóng mây.

Nhớ ơn tạo dáng đắp xây,
Xôi chè dâng hiến, kính lạy mâm đầy.
Đêm đêm các nàng về đây,
Quạt cho con ngủ, bàn tay dịu hiền.

---

Tiên nhất lấy đất
Tiên hai lấy trời
Tiên ba nặn đầu
Tiên bốn nắn lưng
Năm sáu nặn tay
Bảy tám nặn chân
Sao trời làm mắt
Vỏ ốc làm tai
Hái hoa làm miệng
Nàng út thổi hơi
Nhịp tim thức dậy
Em bé chào đời