Cóc kiện Trời

Năm ấy, trời không mưa.

Ao cạn trước. Rồi đến giếng. Đến cuối mùa, đất nứt ra thành những đường ngoằn ngoèo, và người ta bắt đầu phải đi xa hơn để tìm nước.

Dưới một tàu lá sen khô ở ven ao, có một con cóc.

Nó cũng khát như mọi con vật khác. Nhưng cóc không nằm chờ. Nó bò ra khỏi chỗ nấp, và đi tìm bạn.

Ở bờ ruộng, nó gặp Cua đang nằm thoi thóp bên một lạch nước đã cạn khô. Đi thêm một quãng, nó gặp Gấu ngồi dưới gốc cây, lưỡi thè ra vì nóng. Rồi nó gặp Cọp. Rồi gặp Cáo. Cuối cùng là một tổ ong đã vỡ, bầy ong bay tán loạn vì hoa cỏ cháy hết.

Cóc nói với từng người một câu giống nhau:

— Tôi lên trời, đòi mưa. Đi không?

Cua, Gấu, Cọp, Cáo và bầy ong nhìn nó. Con cóc nhỏ nhất trong bọn, da sần sùi, ngồi cũng không cao hơn củ khoai.

Rồi Cua nói:

— Cho tôi đi. Ở đây trước sau gì cũng chết khát.

Thế là cả bọn cùng đi.

Đường lên trời xa. Người ta kể rằng đám ấy đi không nghỉ, vì càng lên cao thì càng mát.

Tới cổng nhà Trời, Cóc bảo mọi người nấp.

— Anh Cua xuống chum nước trước cửa. Bầy ong bay lên sau hai cánh cửa. Anh Cáo, bác Gấu và anh Cọp đứng hai bên cột. Hễ nghe tôi nghiến răng rạo rạo thì tất cả cùng ra.

Xong, một mình Cóc đi vào.

Trước cửa điện có một cái trống lớn. Cóc nhặt chiếc dùi to bằng cả thân nó, và đánh ba hồi.

Tùng! Tùng! Tùng!

Trời đang ngồi trong điện. Nghe tiếng trống thì Trời ngạc nhiên, vì đã lâu lắm rồi không ai đánh cái trống ấy.

Trời sai người ra xem. Người ra xem trở vào, mặt lạ lùng, và nói rằng bên ngoài chỉ có một con cóc.

Trời phẩy tay, sai Gà Trời ra cho nó biết ai ở trên này.

Gà Trời chạy ra. Nó chưa kịp vươn cổ thì Cóc đã nghiến răng: rạo... rạo...

Từ sau cột, Cáo nhảy ra, vồ một cái. Gà Trời bay ngược trở vào trong điện, lông rơi một đường.

Trời ngồi trong, tức lắm. Trời sai Chó Trời ra.

Chó Trời vừa nhe nanh chạy tới thì Gấu ở sau cột đưa một bàn tay ra. Chó Trời lộn nhào, rồi cũng chạy vào, kêu oai oái.

Trời bèn sai Thần Sét.

Thần Sét cầm rìu, hầm hầm đi ra. Nhưng vừa tới cửa thì bầy ong ở sau hai cánh cửa ùa ra, đốt vào mặt, vào tay, vào cổ. Thần Sét vừa chạy vừa quơ rìu. Thấy cái chum nước trước sân, ngài nhảy vào.

Dưới đáy chum, Cua đã đợi từ trước.

Thần Sét nhảy vọt ra khỏi chum, chạy một mạch vào trong, và không dám ra nữa.

Đến lúc ấy thì Cọp bước ra giữa sân. Nó không làm gì cả. Nó chỉ gầm một tiếng. Tiếng gầm ấy làm cái điện rung lên, và mấy cái chén trên bàn Trời kêu lanh canh.

Trời đứng dậy, đi ra cửa, và nhìn.

Trước sân, một con cóc đang ngồi. Sau cột, một bác gấu, một con cọp, một con cáo. Sau hai cánh cửa, một bầy ong. Trong chum, một con cua.

Trời nhìn một lúc, rồi hỏi:

— Các ngươi muốn gì?

— Mưa — Cóc nói. — Dưới ấy không còn nước.

Trời im. Trời không biết chuyện ấy. Dưới ấy có ai đánh trống thì Trời nghe, nhưng mấy tháng nay không ai đánh. Hóa ra không phải dưới ấy không có chuyện, mà là dưới ấy không còn ai đủ sức đi lên.

Trời gọi Thần Mưa.

— Xuống dưới, chỗ nào khô thì mưa.

Rồi Trời nói thêm với Cóc:

— Từ nay khỏi phải leo lên đây. Khô thì ngươi nghiến răng. Ta nghe.

Cóc và các bạn đi xuống trước.

Chưa ra khỏi cổng trời, họ đã nghe thấy tiếng mưa ở phía dưới. Xuống gần tới nơi, một giọt nước rơi xuống lưng Cóc.

Cóc dừng lại.

Rồi một giọt nữa.

Cóc ngẩng lên.

Trời mưa.

Từ đó, người ở dưới gọi cóc là cậu ông Trời. Và hễ nghe dưới bụi cỏ có tiếng nghiến răng rạo rạo thì người ngoài đồng ngẩng đầu lên.

---

Bài Vè Cóc Kiện Trời

Nghe vẻ nghe ve,
Nghe vè Cóc tía.
Nắng hạn cháy rìa,
Sông cạn đồng nứt.
Cóc mang uất ức,
Vác dùi lên mây.

Gọi bạn chung tay,
Cua, Cọp, Gấu, Cáo.
Thêm bầy ong đốt,
Mỗi đứa một nơi.
Bước vào điện trời,
Đánh ba hồi trống!

Trời ngồi trong điện,
Phái tướng ra canh.
Thú nhỏ tinh nhanh,
Đánh lui thần tướng.
Trời nghe hết chuyện,
Bèn cho mưa về.

Mỗi lần rạo rạo,
Là trời đổ mưa.
Chưa qua cổng trời,
Mưa đã xuống rồi.
Cóc ngồi gật gù,
Cậu ông Trời đấy!